Blogiau gwadd

Date posted: October 27, 2014

Yn ystod cyfnod arddangosfa Artes Mundi 6 rydym wedi gwahodd amryw o flogwyr, awduron a beirniaid i gyflwyno eu hargraffiadau o Artes Mundi 6.

Mae ein blog cyntaf gan Cardiff Mummy Says nawr yn fyw – mae’n gofyn ‘A yw Celf Gyfoes yn addas i blant?’

Mae’n rhaid i mi gyfadde, roedd gen i amheuon pan ofynnodd tîm cyhoeddusrwydd Artes Mundi i mi fynd â’n nheulu i adolygu arddangosfa eleni. Mae gen i blant eithaf diwylliedig (dwi’n gobeithio!), ond ron i’n poeni y byddai’r cyfan yn ormod iddyn nhw. Mae gan gelf gyfoes enw am fod yn ddadleuol ac mae rhai artistiaid amlwg hyd yn oed yn credu y dylid gwahardd plant o orielau celf. Ydw i wir am fynd â fy nhri phlentyn – un bron yn bump, un yn dair a’r llall yn saith mis – i’r arddangosfa hon a gynhelir bob dwy flynedd o waith rhai o artistiaid cyfoes mwyaf blaenllaw’r byd, a gwobr gelfyddydau fwyaf y DU?

Doedd dim angen i fi boeni. Nid yn unig mae Artes Mundi yn croesawu plant, mae ganddyn nhw gyfres o weithdai pwrpasol ar gyfer teuluoedd, gyda staff wrth law i helpu pobl ifanc i ymateb yn greadigol i’r hyn maen nhw’n ei weld. Roedd y gweithdy yr aethom iddo yn Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd  heddiw yn agor arddangosfa Artes Mundi ac yn dechrau ymgyrch genedlaethol flynyddol Y Darlun Mawri geisio annog pobl i gymryd rhan mewn gweithgareddau creadigol. Dan arweiniad yr hyfryd Sera Wyn, ein tasg oedd cyfrannu at waith celf cydweithredol mewn ymateb i osodiad Carlos Bunga, Exodus. Mae’r artist o Bortiwgal yn enwog am ei weithiau mawr ar safleoedd penodol, a ysbrydolir gan y gofod y mae’n gweithio ynddo. Wedi’i wneud o gardbord, tâp pacio a phaent gwyn, mae Exodus yn strwythur trawiadol. Yn ôl Sera, fe’i hysbrydolwyd gan y ddwy golofn anferth yn yr oriel. Roedd y ddau fach, E ac O, yn credu ei fod yn wych, fel rhyw fath o gastell anferth.

Mae panel gwybodaeth gerllaw yn dweud wrthym fod y teitl, Exodus, “yn awgrymu mudo torfol a phobloedd ar wasgar, bywydau crwydrol a llif cyson ffordd o fyw fyrhoedlog”. Mae’n rhaid i mi gyfadde’ nad dyna ddaeth i’r meddwl wrth gerdded rhwng y colofnau cardbord, ond mi roedd y cyferbyniad rhwng symlrwydd ei ddeunyddiau a natur ormesol ac anferth y gosodiad yn ennyn chwilfrydedd yndda’ i. Mae’n teyrnasu dros yr oriel yn bendant, sydd hefyd yn cynnwys gwaith Theaster Gates, A Complicated Relationship Between Heaven and Earth or When We Believe, sylwebaeth ar arferion a chrefydd. Roedd hwn yn cynnwys pen gafr ar bedestal olwynion, yn symud o gwmpas trac rheilffordd. Ron i’n poeni y byddai hyn yn dychryn fy mhlant ond roedden nhw’n hoffi’r trac, gan ei fod yn eu hatgoffa o’r un sydd gennym ni gartref.

Mi wnes i osgoi gosodiad fideo Omer Fast gan ei fod yn ymdrin â rhyfel Afghanistan a bod rhannau ohono’n dreisgar, felly don i ddim yn credu ei fod yn addas i blant ifanc. Oddi yno, aeth Sera â ni, a dau deulu arall, i ardal ddysgu mewn stiwdio gelf yng nghefn yr oriel. Ar y ffordd, aethom drwy arddangosiad rhyfeddol Renzo Martin o fodelau hunanbortread a wnaed o siocled gan weithwyr planhigfeydd yn y Congo, a gwaith Renata Lucas – Falha (Failure) – nifer o baneli llawr pren gyda dolenni a cholfachau sy’n galluogi ymwelwyr i greu eu cerfluniau eu hunain.

Mae hwn yn lle creadigol gwych, yn olau ac eang, ac wedi’i addurno â gwaith celf plant. Mi fydden i’n tybio mai grwpiau ysgol sy’n defnyddio’r lle’n bennaf. Yma, gofynnwyd i ni ddewis o blith bocsys cardbord ac fe gawson ni ddarnau o gerdyn mewn gwahanol siapiau, meintiau a lliwiau, a thâp, glud a siswrn er mwyn i ni greu ystafell. Bydd yr holl ystafelloedd sy’n cael eu creu yn ystod yr wythnos yn cael eu rhoi gyda’i gilydd i greu gwaith celf. Bu’r ddau fach yn dadlau pa focs i’w ddefnyddio, gan benderfynu defnyddio bocs bach yn y diwedd a oedd wedi’i beintio’n felyn y tu mewn yn barod. Fe benderfynon nhw’n gyflym eu bod nhw am wneud ystafell wely. Dechreuodd E Bach greu gwely ac roedd O am wneud wardrob. Mi wnes i awgrymu y gallen ni wneud sêr a fyddai’n disgleirio yn y tywyllwch i’w rhoi ar y nenfwd, fel yn eu hystafelloedd gwely nhw gartref, tra bod Dadi Caerdydd yn poeni bod angen gorchudd a gobennydd ar y gwely. Efallai mai’r ffaith fod gynnon ni fabi sy’n cael trafferthion torri dannedd yw’r rheswm am y dymuniad hwn i gael noson dda o gwsg! Roedd E Bach am wneud rỳg, ond fe benderfynodd yn fuan wedyn y byddai’n edrych yn well fel llun ar y wal; bu O yn gwneud astell môr-ladron. Gan ei bod hi’n hollol amlwg fod pob ystafell wely angen astell môr-ladron, ac mai celf gyfoes yw hyn, wedi’r cyfan.

Roedd Dadi Caerdydd a minnau’n gadael i’r ddau fach arwain pethau, gan eu helpu pan fo angen a gwneud yn siŵr nad oedd E Bach yn cymryd drosodd. Mae O yn gallu mynd yn rhwystredig pan na fydd o’n gallu gwneud yr un pethau â’i chwaer, felly fe wnaethon ni’n siŵr ei fod o’n cael yr un cyfle â hi i gyfrannu fel roedd o’n gallu. Roedd y ddau wrth eu bodd efo’r gwaith terfynol, ac yn gyffrous wrth weld beth oedd y plant eraill wedi’i greu. Roedd un ferch fach wedi creu ystafell fyw, gyda chwpanau coffi ar fatiau diod (rhywun wedi’i dysgu’n dda!), a dwy chwaer wedi creu byd hudol y tylwyth teg. Roedd yr ystafelloedd yn edrych yn wych gyda’i gilydd a chyda gweithdai tebyg yn cael eu cynnal drwy’r gwyliau hanner tymor, bydd y cyfan yn werth i’w weld mae’n siŵr erbyn diwedd yr wythnos.

Dwi ddim yn siŵr faint wnaeth fy mhlant i ei ddeall am yr hyn roedd yr artistiaid yn ceisio ei gyfleu drwy eu gwaith, ond fe wnaethon nhw fwynhau yn bendant ac fe wnaeth yr arddangosfa eu hysgogi i feddwl yn greadigol. Pwy ddylai ennill y wobr? Roedd E bach yn bendant bod pob artist wedi gweithio’n galed a bod pawb yn dda, felly bod pob un yn haeddu gwobr. Fel rydym ni rieni yn ei ddweud yn aml, y cymryd rhan sy’n bwysig… ac yn ein hachos ni, fe wnaeth y cymryd rhan, yn hytrach na dim ond gweld y gweithiau, helpu ein teulu bach ni i ddeall byd celf gyfoes lawer mwy na roedden ni o’r blaen.

 

Mae arddangosfa Artes Mundi yn para o 24 Hydref i 22 Chwefror 2015. Mae wedi’i lleoli ar dri safle – Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd, Canolfan Gelfyddydau Chapter Caerdydd a Ffotogallery, Penarth. Mynediad am ddim. Cyhoeddir yr enillydd ar 22 Ionawr 2015. Cynhelir gweithdai teuluoedd Y Darlun Mawr tan ddydd Sul 2 Tachwedd am 11am, 1pm a 3pm yn Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd. Mae’r gweithdai am ddim ond mae’n rhaid i chi archebu lle ar y diwrnod yn y ddesg wybodaeth yng nghyntedd yr amgueddfa. Nodwch, mae’r amgueddfa ar gau ar ddydd Llun. I gael manylion am ddigwyddiadau addas i deuluoedd, ewch i www.artesmundi.org

YMWADIAD: Cefais wahoddiad gan Artes i weld yr arddangosfa a chymryd rhan yn y gweithdy. Ni dderbyniais unrhyw dâl am y sylwadau hyn a fy marn i yw’r cyfan.