CYHOEDDI RHESTR FER ARTES MUNDI 9

Date posted: September 24, 2019

FIRELEI BÁEZ (Weriniaeth Ddominicaidd) | DINEO SESHEE BOPAPE (De Affrica) | MEIRO KOIZUMI (Japan) | BEATRIZ SANTIAGO MUÑOZ (Puerto RicoPRABHAKAR PACHPUTE (India) | CARRIE MAE WEEMS (UDA) 

Pleser o’r mwyaf i brif wobr celfyddyd gyfoes ryngwladol y DU, Artes Mundi, yw cyhoeddi rhestr fer drawiadol o chwe artist ar gyfer y nawfed rhifyn o’r wobr eilflwydd: Firelei Báez (Y Weriniaeth Ddominicaidd), Dineo Seshee Bopape (De Affrica), Meiro Koizumi (Japan), Beatriz Santiago Muñoz (Puerto Rico), Prabhakar Pachpute (India) a Carrie Mae Weems (UDA).

Cyhoeddir enillydd gwobr nodedig Artes Mundi, sydd â’i chartref yng Nghaerdydd, ym mis Ionawr 2021 yn ystod arddangosfa sy’n para pedwar mis o fis Hydref 2020 tan fis Chwefror 2021 yn Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd.

Fel beirniad pwysig ym maes cyfnewid diwylliannol rhwng y DU a chymunedau rhyngwladol, mae Artes Mundi yn ceisio dwyn at ei gilydd arddangosfa eilflwydd sylweddol o gelfyddyd gyfoes ryngwladol gan rai o leisiau artistig mwyaf perthnasol yr oes. O hyd dyma wobr celfyddyd gyfoes fwyaf y DU gyda £40,000 i’w ennill ac yn 2019 Nigel Prince (a fu gynt yn gyfarwyddwr yr Oriel Celfyddyd Gyfoes yn Vancouver ac yn guradur Ikon Birmingham) sy’n cymryd y llyw fel cyfarwyddwr newydd y sefydliad gwych hwn.

Yn ôl Nigel Prince, cyfarwyddwr newydd Artes Mundi: Rydyn ni wrth ein boddau’n cyhoeddi’r rhestr fer o artistiaid a ddetholwyd ar gyfer Artes Mundi 9 sydd, fel unigolion, yn cynhyrchu’r fath gyrff o waith gafaelgar ac arbennig. Wrth ein hysgogi i fyfyrio’n feirniadol ar beth mae’n ei olygu i fodoli yn y byd hwn yn ei holl gymhlethdod, mae eu gwaith yn siarad ac yn ymgysylltu â rhai o faterion mwyaf argyfyngus ein hoes.

Mae gwaith gweledol drawiadol Firelei Báez yn canolbwyntio ar naratifau alltudiaeth eang, gan ymdrin â chwestiynau ynghylch materion megis ymfudo, hunaniaeth merched a phosibiliadau i’r dyfodol. Mae ei gwaith yn herio stereoteipiau ethnig sy’n rhagosodedig yn ddiwylliannol ac, yn aml yn cynnwys protagonyddion benywaidd cryfion, mae ei phaentiadau lliwgar a llawen yn cyfuno ciwiau symbolaidd sy’n ymestyn o decstilau a gorchuddion waliau cyfoethog sydd â motiffau blodeuol o’r cyfnod trefedigaethol i batrymau caligraffig, gweadau gwallt, penwisgoedd pluog a gemwaith gleiniog. Yn 2017, roedd ar y rhestr fer ar gyfer Gwobr Gelfyddyd Cenhedlaeth y Dyfodol Sefydliad Celfyddyd Pinchuk, bu’n arddangos yn 57fed Biennale Fenis ac yn 2019, derbyniodd Gymrodoriaeth Gelfyddydau Soros.

Mae gwaith helaeth Dineo Seshee Bopape yn mynd i’r afael â phynciau fel rhywedd, gwleidyddiaeth, hil, seicoleg a rhywioldeb yr ymdrinnir â hwy drwy atgofion personol a thorfol. Mae’n defnyddio amrywiaeth eang o ddeunyddiau cyffredin fel pridd, briciau a choed gyda sain a delweddau archifol yn ogystal â systemau naturiol a thechnolegol, i ddatblygu gosodweithiau mawr grymus sy’n dwyn at ei gilydd y nefolaidd a’r daearol, y corfforol a’r metaffisegol. Mae gwaith Bopape wedi’i arddangos yn rhyngwladol yn rhai o sioeau eilflwydd pwysicaf y byd gan gynnwys 12fed Biennale Lyon a 10fed Biennale Berlin yn 2018.


Mae fideos a pherfformiadau Meiro Koizumi wedi ennyn sylw’n fyd-eang am eu hymchwiliad i’r ffiniau rhwng y preifat a’r cyhoeddus, maes sydd â phwysigrwydd penodol i’w dreftadaeth ddiwylliannol Japaneaidd. Gan ddechrau’n aml yn gydgordiol, yn raddol mae’n cynyddu’r tyndra gan drin a thrafod y sefyllfa o’r doniol i’r poenus. Mae ei berfformiadau’n canolbwyntio ar yr ennyd pan fydd sefyllfa’n mynd allan o reolaeth gan ei chwyddo, fel ei waith yn 2018, Battlelands, lle mae Koizumi yn ymchwilio i ddimensiwn seicolegol trais rhyfel drwy berfformiadau gan bum cyn-filwr Americanaidd a fu mewn rhyfeloedd yn Irac ac Affganistan. Yn 2018 cafodd ei gynnwys yn rhaglen breswyliadau nodedig Art Scope Mercedes Benz i artistiaid.


Mae Beatriz Santiago Muñoz yn fwyaf adnabyddus am ei ffilmiau sydd wedi’u gwreiddio mewn cyfnodau 
hir o arsylwi ac ymchwilio i amodau cymdeithasol a gwleidyddol ei mamwlad, Puerto Rico a’r Caribî. Mae ei threftadaeth ddiwylliannol yn chwarae rhan hanfodol yn ei gwaith sy’n canolbwyntio ar ailddatblygu a boneddigeiddio tirwedd Puerto Rico a’u heffaith ar gymunedau lleol. Derbyniodd Santiago Muñoz Wobr Celfyddyd Weledol Creative Capital (2015) a Gwobr Sefydliad Louis Comfort Tiffany (2017).

Dylanwad cryf ar weithiau Prabhakar Pachpute yw amodau gwaith, cloddio di-baid, datblygu cymdeithasol anghyfartal a gwleidyddiaeth y tir yn ei dalaith frodorol Chandrapur yn India, a adwaenir fel ‘dinas yr aur du’. Mae gan ei arluniadau hynod fanwl, animeiddiadau a’i ddefnydd o siarcol gysylltiad uniongyrchol â’i destun ac, ac yntau’n fab i löwr, â’i wreiddiau teuluol. Gan ddefnyddio cyfuniadau cymysgryw swrrealaidd o ffigyrau a pheiriannau i sylwebu ar faterion sy’n ymwneud â llafur, mae Pachpute yn arlunio’n syth ar waliau er mwyn creu gosodweithiau murol ysblennydd sy’n ymchwilio i gymysgedd cymhleth o drawsnewidiadau hanesyddol ar lwyfan economaidd, cymdeithasol ac
amgylcheddol.

Carrie Mae Weems yw un o artistiaid Americanaidd mwyaf dylanwadol yr 21ain ganrif gyda’i gwaith arobryn yn ymchwilio i berthnasoedd teuluol, hunaniaeth ddiwylliannol, rhywiaeth, dosbarth, systemau gwleidyddol a chanlyniadau grym ers dros ddeng mlynedd ar hugain. Drwy ei gwaith, mae’n troi’r sbotolau ar y profiad du Americanaidd cymhleth ac amlweddog gan gwestiynu hiliaeth fewnoledig ei mamwlad. Mae ei chorff gwaith cymhleth sydd wedi ennill aml i wobr iddi yn defnyddio ffotograffau, testun, defnydd, sain, delweddau digidol, gosodwaith a fideo. Yn 2013, derbyniodd Weems grant “Athrylith” MacArthur yn ogystal â Gwobr Cyflawniad Oes Sefydliad y Glymblaid Ddu Gyngresol.

Mae panel detholwyr Artes Mundi 9 yn cynnwys Cosmin Costinas, Cyfarwyddwr Gweithredol a Churadur Para Site, Hong Kong, a Chyfarwyddwr Artistig Triennale Kathmandu 2020; Elvira Dyangani-Ose, Cyfarwyddwr oriel The Showroom yn Llundain; a Rachel Kent, Prif Guradur Amgueddfa Gelf Cyfoes, Sydney, Awstralia.

Medden nhw: “Mae gweithio gydag Artes Mundi a’n gilydd fel detholwyr wedi bod yn broses hynod o gyd weithredol a boddhaol. Mae wedi datblygu dros gyfnod o fisoedd, o restr hir I ddechrau hyd at restr fer, ac yna at ddetholiad terfynol o chwe artist rhagorol a bob un ohonynt yn dod â rhywbeth unigryw i’r prosiect.

Gan gynnwys paentio a lluniadu, gwneud gwrthrychau, ffilm a fideo, mae eu harfer yn cyd-fynd â chyddestun yr amgueddfa a thu hwnt; mae rhai yn trawsnewid gofod cyhoeddus ac eraill yn byw fel iteriadau dros dro. Wrth weithio yn erbyn y syniad o ganolbwynt, maent yn adlewyrchu naratifau bydeang mewn ffyrdd sydd yn gyffrous a meddylgar ill dau. Mae gweithiau’r artistiaid hyn yn myfyrio mewn modd grymus ar y pwerau sy’n llunio ein byd – ac yn cwmpasu themâu o hunaniaeth ac adroddiad, strwythurau cymdeithasol a chof cyfunol, a diwydiant ac argyfwng ecolegol.”

 

NODIADAU I OLYGYDDION

YNGLŶN Â’R ARTISTIAID AR Y RHESTR FER

Firelei Báez (Y WERINIAETH DDOMINICAIDD)

Mae Firelei Báez (g. 1981, Y Weriniaeth Ddominicaidd; yn byw ac yn gweithio yn Efrog Newydd) wedi cael arddangosfeydd un-ddynes yn 2019 yn Amgueddfa Gelfyddyd Mennello, Orlando, Fflorida; Canolfan Celfyddyd Gyfoes Witte de With, Rotterdam, a’r Ffenest Fodern yn yr Amgueddfa Gelfyddyd Fodern, Efrog Newydd. Mae ei cherflun awyr agored enfawr, 19.604692°N 72.218596°W, ar hyn bryd wedi’i gynnwys yn En Plein Air, arddangosfa High Line Art 2019. Trefnwyd ei harddangosfa un-ddynes bwysig Bloodlines yn 2015 gan Amgueddfa Gelfyddyd Pérez Miami, Fflorida ac aeth ar daith i Amgueddfa Andy Warhol yn Pittsburgh, Pennsylfania. Yn 2017, roedd ar y rhestr fer ar gyfer Gwobr Gelfyddyd Cenhedlaeth y Dyfodol Sefydliad Celfyddyd Pinchuk, bu’n arddangos yn 57fed Biennale Fenis ac yn 2019 derbyniodd Gymrodoriaeth Gelfyddydau Soros.

 

Dineo Seshee Bopape (DE AFFRICA) Mae Dineo Seshee Bopape (g. 1981, Polokwane, De Affrica; yn byw ac yn gweithio yn Johannesburg) wedi cael arddangosfeydd un-ddynes yn ddiweddar yng Ngofod Prosiectau Oriel Hayward, Llundain; Palais de Tokyo, Paris; Witte de With, Rotterdam a Kunsthalle, Bielefeld, Yr Almaen. Mae ei gwaith wedi’i arddangos yn rhyngwladol yn rhai o’r sioeau eilflwydd pwysicaf gan gynnwys Biennale Fenis eleni, 10fed Biennale Berlin yn 2018 a 12fed Biennale Lyon yn 2013. Hi oedd enillydd Gwobr Cyfoeswyr Newydd MTN 2008 ac yn fwy diweddar enillodd Wobr Eilflwydd Sharjah a Gwobr Gelfyddyd Cenhedlaeth y Dyfodol 2017.

 

Meiro Koizumi (JAPAN) Mae Meiro Koizumi (ganed 1976, Gunma, Japan) wedi arddangos mewn sefydliadau pwysig fel MoMA, Efrog Newydd; Amgueddfa Gelfyddyd Mori, Tokyo a Tate Modern Llundain yn ogystal ag arddangosfeydd pwysig ar y cyd yn Amgueddfa Celfyddyd Gyfoes Hara, Tokyo; Biennale Lerpwl a MOCA Shanghai ymhlith llawer o rai eraill. Yn fwy diweddar, cafodd ei gynnwys yn rhaglen breswyliadau nodedig Art Scope Mercedes Benz yn 2018.

 

Beatriz Santiago Muñoz (PUERTO RICO) Mae Beatriz Santiago Muñoz (ganed 1972; yn byw ac yn gweithio yn San Juan, Puerto Rico) yn fwyaf adnabyddus am ffilmiau sydd wedi’u gwreiddio mewn cyfnodau hir o arsylwi ac ymchwilio i amodau cymdeithasol a gwleidyddol ei mamwlad Puerto Rico a’r Caribî. Gan weithio gydag amrywiaeth eang o bobl o wahanol gefndiroedd, gan gynnwys iachawyr, actifyddion, pobl ifainc 9-12 oed, cyngarcharorion gwleidyddol a chigyddion, mae’n ystyried yr unigolion hyn fel prif weithredwyr potensial trawsnewidiol ei chamera a’r brif gynulleidfa i’r gwaith. Yn 2017, cymerodd ran ym Miennale Whitney. Mae wedi derbyn Gwobr Celfyddyd Weledol Creative Capital (2015) a Gwobr Sefydliad Louis Comfort Tiffany (2017). Santiago Muñoz hefyd yw cyfarwyddwr Sessions, cyfres o seminarau arbrofol wedi’u hangori yn naearyddiaeth benodol a gwaith celfyddyd newydd Puerto Rico.

 

Prabhakar Pachpute (INDIA)

Mae Prabhakar Pachpute (ganed 1986, Sasti, Chandrapur; yn byw ac yn gweithio yn Pune, India) wedi arddangos yn helaeth, gyda sioeau undyn diweddar ym Menter Clark House, Mumbai (2012); Experimenter, Kolkata (2013 & 2017); Amgueddfa Celfyddyd Fodern Genedlaethol, Mumbai (2016); AsiloVia Porpora, Milan (2018); ac Ysgol Gelf Glasgow (2019). Mae hefyd wedi cymryd rhan mewn arddangosfeydd ar y cyd yn Van Abbemuseum, Eindhoven (2013); Sefydliad Celfyddyd Kadist, Paris (2013); MACBA, Barcelona (2015) a bu’n rhan o 31ain Biennale São Paulo (2014); 5ed Arddangosfa Deirblwydd Celfyddyd Asiaidd Fukuoka (2014); 14eg Biennale Istanbwl (2015); 8fed Arddangosfa Deirblwydd Asia’r Môr Dawel, Brisbane (2015); Uwchgynhadledd Gelfyddyd Dhaka (2018); 2il Fiennale Yinchuan (2018) a 4ydd Biennale Kochi-Muziris (2018). Mae’r artist hefyd yn aelod o Gydweithfa Shunya. Cynrychiolir Prabhakar Pachpute gan Experimenter, Kolkata.

 

Carrie Mae Weems (UDA)

Carrie Mae Weems (ganed 1953, Portland, Oregon; yn byw ac yn gweithio yn Syracuse, Efrog Newydd). Ynghynt yn un o fyfyrwyr dawns Anna Halprin gyda’r artistiaid John Cage a Robert Morris ac yn drefnydd undebol ym mudiad y dosbarth gweithiol yng Nghaliffornia yn y 1970au, mae Weems wedi cymryd rhan mewn arddangosfeydd niferus, rhai un-ddynes ac ar y cyd, mewn amgueddfeydd cenedlaethol a rhyngwladol pwysig gan gynnwys yr Amgueddfa Gelf Fetropolitan a Chanolfan Celfyddyd Weledol Frist. Yn ddiweddar, yn ôl Holland Cotter mewn adolygiad yn y New York Times o’i harddangosfa ôl-dremiol a fu ar daith ar draws yr Unol Daleithiau cyn ei dangosiad olaf yn Amgueddfa Solomon Guggenheim yn Efrog Newydd: “Ms Weems yw’r hyn a fu erioed, gwneuthurydd delweddau o’r radd flaenaf ac yn rym moesol, wedi’i ffocysu ac yn anorchfygol.”

 

POB YMHOLIAD I’R WASG

Tory Lyne-Pirkis, Suzie Jacobs, Kasimiira Kontio, ac yng Nghysylltiadau Cyhoeddus Midas:

tory.lyne-pirkis@midaspr.co.uk | suzie.jacobs@midaspr.co.uk | kasimiira.kontio@midaspr.co.uk | +44 (0) 207 361 7860

Y WASG YNG NGHYMRU: Lleucu Cooke yn Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd | Lleucu.Cooke@museumwales.ac.uk | +44 (0) 29 2057 3175

 

AM ARTES MUNDI

Gwybodaeth Allweddol

Cyhoeddi’r Rhestr Fer: 24 Medi 2019

Arddangosfa’n rhedeg: Hydref 2020 – Chwefror 2021

Cyhoeddi’r Wobr: Ionawr 2021

Canolfan yr Arddangosfa: Amgueddfa Gelf Cymru, Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd, Parc Cathays, Caerdydd, CF10 3NP

Mynediad: Am ddim

Gwybodaeth: www.artesmundi.org | +44 (0) 29 2055 5300 | @artesmundi

 

Canmoliaeth i Artes Mundi

 

“fy hoff wobr” Golygydd y Celfyddydau Will Gompertz yn Newyddion y BBC

“Mae Artes Mundi yn dathlu’r gorau mewn celfyddyd gyfoes ryngwladol” Gwasanaeth Byd y BBC

“Gwobr gelf fwyaf proffidiol Prydain” Y Daily Telegraph

“Mae Artes Mundi yn llwyddo i gynnal sioe gymhleth a gwerth chweil” Frieze

“y wobr celf gyfoes y rhoddir y gwerth mwyaf arni yn y Deyrnas Unedig’ Art Asia Pacific

 

Am Artes Mundi

Sefydliad celfyddydol rhyngwladol yw Artes Mundi â’i gartref yng Nghaerdydd. Wedi’i sefydlu yn 2002, mae Artes Mundi yn ymrwymedig i gefnogi artistiaid gweledol cyfoes rhyngwladol y mae eu gwaith yn ymdrin â realiti gymdeithasol a phrofiad y mae pobl wedi byw drwyddo. Cynhelir Arddangosfa a Gwobr Artes Mundi’n eilflwydd gan redeg rhaglen barhaus o brosiectau ymestyn allan a dysgu ochr yn ochr â’r arddangosfa a gwobrwyo cyhoeddus. Enillwyr blaenorol yw: Apichatpong Weerasethakul (2019) John Akomfrah (2017), Theaster Gates (2015), Teresa Margolles (2013), Yael Bartana (2010), N S Harsha (2008), Eija-Liisa Ahtila (2006), ac Xu Bing (2004).

Ariennir Artes Mundi yn gyhoeddus gan Gyngor Celfyddydau Cymru, Llywodraeth Cymru, Cyngor Caerdydd a’r Cyngor Prydeinig. Mae cyllidwyr eraill yn cynnwys Ymddiriedolaeth Elusennol Colwinston, Sefydliad Foyle, Ymddiriedolaeth Myristica, Elusen Gwendoline a Margaret Davies, Cymdeithas Celfyddyd Gyfoes Cymru, Valero ac Eversheds Sutherland.

 

Am Gyfarwyddwr Artes Mundi Nigel Prince

Mae Nigel Prince yn gweithio’n rhyngwladol fel curadur ac ysgolhaig ers dros 25 mlynedd. Cyn ymuno ag Artes Mundi, bu Nigel yn gwasanaethu fel Cyfarwyddwr Gweithredol yr Oriel Celfyddyd Gyfoes yn Vancouver rhwng 2011 a 2019. Mae wedi gweithio mewn nifer o sefydliadau celf rhyngwladol uchel eu bri megis Tate Lerpwl ac Oriel Ikon yn Birmingham (2004 – 2010) ac yn ystod ei yrfa mae wedi curadu sawl arddangosfa nodedig gydag artistiaid cyfoes rhyngwladol blaenllaw fel Olafur Eliasson, Carmen Herrera, Ryan Gander, Andrea Zittel a Donald Judd. Yn y DU, cynghorydd ar y celfyddydau oedd Nigel i Gyngor Celfyddydau Lloegr (1993-98) ac yn Gadeirydd i’r gynhadledd New Thinking in Public Art: Habitat, Community, Environment yn Tate Britain yn 2004.

 

Celf yn Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd

Saif casgliad celf Amgueddfa Cymru ymysg y rhai gorau yn Ewrop. Mae’r casgliad yn cynnwys gweithiau dros chwe chanrif sydd i’w gweld mewn 24 oriel yn Amgueddfa Genedlaeth ol Caerdydd gan rai o’r enwau mwyaf adnabyddus ym myd celf; Claude Monet, Paul Cézanne, Vincent Van Gogh, Gwen John, Barbara Hepworth a Henry Moore. Yn orielau’r Adain UwchOrllewinol gwelir rhaglen newidiol yr Amgueddfa o arddangosfeydd celf gyfoes; mae enghreifftiau diweddar wedi cynnwys arddangosfa ôl-dremiol o waith David Nash, a Penderfyniad Pwy?, arddangosfa hollol arloesol o dan ofal defnyddwyr gwasanaeth Y Wallich, elusen sy’n cynort hwyo pobl â phrofiad o fod yn ddigartref yng Nghymru.

Mae partneriaeth yr Amgueddfa gydag Artes Mundi wedi rhoi cwmpas rhyngwladol i’w chasgliadau cyfoes sydd y n cynnal traddodiad y rhodd gan y chwiorydd Davies o ddarnau Argraffiadydd ac ôlArgraffiadydd yn yr ugeinfed ganrif. Diolch i Artes Mundi a Gwobr Brynu Ymddiriedolaeth Derek Williams, mae’r Amgueddfa wedi llwyddo cael hyd i weithiau gan artistiaid megis Bedwyr Williams, Tania Bruguera, Ragnar Kjartansson a Berni Searle.

www.museumwales.ac.uk

Cysylltwch â Ni | Telerau Defnyddio | Nodau Masnach | Datganiad Preifatrwydd
Hawlfraint 2013 Artes Mundi. Cedwir pob hawl

Dyluniwyd gan